Moralność polityczna i moralność prywatna

Odróżnijmy od siebie dwa typy moralności (etyki): moralność polityczną i moralność prywatną. Pod pojęciem moralności politycznej rozumieć należy poglądy moralne, które: uznajemy za właściwe i chcielibyśmy widzieć powszechnymi, w naszym przekonaniu – to wyróżniająca cecha moralności politycznej – wolno egzekwować je z wykorzystaniem przymusu. Przykładem zasady wchodzącej w skład moralności politycznej większości osób może być …read in detail

Anarchokapitalizm

Anarchokapitalizm to libertariański projekt ładu bezpaństwowego. W anarchokapitalizmie zapewnianiem bezpieczeństwa, tworzeniem prawa i rozstrzyganiem sporów zajmowałyby się nie instytucje państwowe (te zostałyby zlikwidowane), ale prywatne, konkurujące ze sobą o względy klienta firmy. Anarchokapitaliści wierzą, że prywatne firmy są w stanie efektywnie zastąpić państwo w tworzeniu porządku społecznego. Jeśli ład anarchokapitalistyczny funkcjonowałby zgodnie z założeniami jego …read in detail

Dlaczego do władzy dochodzą najgorsi

Nic nowego nie chcę powiedzieć A może po prostu nie potrafię Ignorancji zawsze jest za wiele A maniacy wciąż rządzą światem Warto więc chyba czasem przypomnieć że władza psuje ludzi zbyt łatwo I nie jest to spiskowa teoria dziejów Ale smutne stwierdzenie faktu Dezerter Nic nowego W pierwszym zamieszczonym na tym blogu tekście wymieniłem pięć powodów, …read in detail

Jak państwo zapewnia sobie posłuszeństwo obywateli?

Państwo zbudowane jest na fundamencie przemocy. Wszystko, co robi państwo, albo ma charakter przemocy, albo jest dzięki przemocy umożliwione. Dlaczego ludzie godzą się na przemoc państwową? Dlaczego nie stawiają oporu? 1. Przemoc Choć nie brzmi to zbyt odkrywczo, najbardziej oczywistą i przekonywającą odpowiedzią na pytanie, dlaczego ludzie ulegają państwu, jest uznanie, że robią to z …read in detail

Czy powinniśmy rozkulczykować kulczyków?

Jednym z działów libertariańskiej teorii moralnej jest teoria przejścia. Zajmuje się ona moralnymi aspektami przechodzenia od ładu państwowego do ładu libertariańskiego (anarchokapitalizmu lub państwa minimalnego). Co zrobić powinniśmy z własnością państwa? Co z jego zobowiązaniami? Czy urzędnicy państwowi powinni zostać ukarani za współudział w tworzeniu aparatu państwowego? I tak dalej. Jeden z fundamentalnych problemów przejścia …read in detail

Dlaczego lewicowcy nie powinni jeść lodów

1. Większość lewicowców opowiada się za jakąś formą redystrybucjonizmu. Uważają oni, że fakt, iż ktoś znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej (na przykład cierpi głód), daje państwu prawo do zabrania części pieniędzy ludziom lepiej sytuowanym i przekazania ich cierpiącej osobie. Redystrybucjonizm opiera się więc na czymś, co nazwałem w innym miejscu uprawniającą teorią cierpienia. …read in detail

Interpersonalne porównywanie użyteczności

Pod pojęciem użyteczności rozumieć należy ilość szczęścia czy przyjemności (w najszerszym rozumieniu tych słów), którą dana osoba odczuwa z związku z jakimś działaniem lub stanem. Jeśli kupuję i zjadam posiłek, zwiększam swoją użyteczność, gdyż niweluje negatywne dla mnie uczucie głodu. Jeśli posiłek jest nie tylko sycący, ale i smaczny, moja użyteczność wzrasta jeszcze bardziej. Jeśli …read in detail

Libertariańskie spory

1. Anarchokpitalizm vs minarchizm Najważniejszy wewnątrzlibertariański spór to spór między anarchokapitalistami a minarchistami. Spór ten odbywa się na dwóch płaszczyznach: empirycznej i moralnej. Bardziej istotna jest jego empiryczna odsłona. Zarówno anarchokapitaliści, jak i minarchiści zgadzają się, że idealny ład społeczny miałby charakter całkowicie dobrowolny (byłby to więc ład bezpaństwowy). Pytanie brzmi jednak, czy funkcjonowanie takiego …read in detail

Libertariańska teoria kary

i nie przebaczaj zaiste nie w twojej mocy przebaczać w imieniu tych których zdradzono o świcie (Herbert) Libertariańska teoria kary pozwala określić, w jaki sposób wolno nam ukarać kogoś, kto złamał nasze prawo do dowolnego zarządzania naszym ciałem i własnością. Teoria ta wspiera się na trzech fundamentalnych przesłankach: odszkodowaniu, karze lustrzanej i proporcjonalności. Przesłanki te …read in detail

No i co z tego?

Raz na jakiś czas osoby zainteresowane tym, co mówię lub piszę o libertarianizmie, zadają mi pytanie: „co w ładzie libertariańskim będzie z x?” Nie chodzi mi w tym momencie o kwestie fundamentalne (np. policję, sądy, więzienia, opiekę medyczną czy drogi), ale o mniejsze problemy, których rozwiązanie nie jest konieczne dla funkcjonowania społeczeństwa, ale które są …read in detail