Minarchizm (KWDL #4)

         Najlepszy rząd to taki, który rządzi najmniej                                              Henry David Thoreau Minarchizm to odmiana libertarianizmu, której zwolennicy – wobec przewidywanej nieefektywności ładu anarchokapitalistycznego w chronieniu praw jednostki do dowolnego zarządzania jej ciałem i własnością – popierają istnienie tzw. państwa minimalnego, a więc najmniejszej ilości państwa, jaka jest konieczna, by zagwarantować efektywną ochronę tych praw. …read in detail

To nie jest nauka. O uzasadnianiu interwencjonizmu państwowego

Każda interwencja państwowa ma charakter niedobrowolny. Każda interwencja opiera się bądź na odebraniu jednostkom jakichś dóbr, bądź na ograniczeniu ich praw do zarządzania ich własnością. Każda interwencja powoduje u jednostki będącej jej przedmiotem określoną stratę użyteczności. Ponieważ użyteczności nie da się mierzyć, interpersonalnie porównywać i agregować, nie jest możliwe udowodnienie, że straty użyteczności poniesione przez …read in detail

Dobra publiczne – efekt gapowicza (SzN#3)

Teoria dóbr publicznych i powiązany z nią efekt gapowicza to jedne z najbardziej fundamentalnych mechanizmów ekonomicznych, mechanizmów, które decydują o kształcie życia społecznego. W istocie, można bez cienia przesady powiedzieć, że efekt gapowicza jest jedną z zasad, która rządzi światem. Teoria dóbr publicznych wskazuje, że jeśli do powstania jakiegoś dobra – (a) konieczne jest jego …read in detail

Czy niewolnik ma prawo uciec z plantacji?

Wyobraź sobie niewolników pracujących na plantacji bawełny. Niewolnicy ci nie są traktowani w przesadnie zły sposób i mogą – jeśli tylko pracują i nie sprzeciwiają się panu – żyć całkiem komfortowym (choć nie wolnym) życiem. Choć muszą spełniać zadania wyznaczone przez pana, otrzymują jednak pewne wynagrodzenie (mogą kupować różne rzeczy w dobrze zaopatrzonych plantacyjnych sklepach), mają …read in detail

Racjonalna ignorancja (SzN#2)

Teoria racjonalnej ignorancji wskazuje, że jednostka będzie zdobywać wiedzę na jakiś temat tylko i wyłącznie, jeśli zyski, które spodziewa się czerpać z posiadania tej wiedzy, będą większe niż koszty jej zdobycia. Jeśli koszty zdobywania wiedzy przewyższać będą zyski z jej posiadania, racjonalnym będzie, by zaniechać zdobywania tej wiedzy i pozostać w danej kwestii racjonalnym ignorantem. …read in detail

Samowymuszające się kontrakty (SzN#1)

Zjawisko samowymuszania kontraktów zaobserwować możemy, gdy: (1) dwie strony zawierają ze sobą dobrowolną umowę (lub planują współpracę), (2) wobec braku trzeciej strony egzekwującej dopełnienie zapisów umowy, jedna ze stron ma możliwość niedopełnienia swojej części zobowiązań, co przyniesie jej wymierne korzyści, (3) mimo to obie strony decydują się dotrzymać zapisów umowy, gdyż zysk płynący z oszustwa …read in detail

Jakość produktów na wolnym rynku

Libertarianizm postuluje całkowite wycofanie się państwa z obszaru gospodarki. Zniesione zostałyby wszelkiego rodzaju regulacje kontrolujące kto, z kim i na jakich zasadach wymienia się dobrami. Jeśli dwie dorosłe osoby chcą zawrzeć między sobą dobrowolną umowę, nikt nie ma prawa ingerować w jej treść. Dobrowolna zgoda obu stron na obowiązywanie umowy jest najlepszym dowodem na to, …read in detail

Dociekania anarchistyczne

Racjonalna ignorancja jest głównym powodem, dla którego większość ludzi nie wie, czym jest racjonalna ignorancja. Libertarianizm jest projektem przede wszystkim retorycznym – dąży do zastąpienia metafor, które stosuje władza, językiem literalnym. My nie porównujemy państwa do przestępcy. Państwo jest przestępcą, który ukrywa się ze swym łupem za metaforą. Zasada podziału: jeśli dwie osoby są w …read in detail

Czy państwo musi istnieć?

Naturalistyczna teoria państwa wskazuje, że w społecznościach złożonych z wielkiej liczby jednostek państwa są stanem społeczno-ekonomicznego equilibrium. W tym ujęciu wielkie społeczności nie tyle powinny być, ile raczej zawsze będą (przynajmniej dopóki nie zmieni się struktura ludzkiego mózgu) zorganizowane w formie państw. Nieuniknioność istnienia państw wynika z efektu gapowicza, z zasady, która – jak wskazuje …read in detail

„Opowieść niewolnika” Roberta Nozicka

By zachęcić do lektury niezwykłej książki Roberta Nozicka Anarchia, państwo i utopia – jej fragment zatytułowany Opowieść niewolnika: „Rozważ następujący ciąg przypadków, który nazwiemy Opowieścią Niewolnika, i wyobraź sobie, że dotyczy to ciebie: Pewien niewolnik jest zmuszony znosić kaprysy brutalnego pana. Pan często okrutnie go bije, wyzywa w środku nocy itd. Pan jest łagodniejszy i bije niewolnika …read in detail