Czy minarchizm jest częścią libertarianizmu?

Idealnym ładem społeczno-politycznym z punktu widzenia libertarian byłby ład całkowicie dobrowolny, w którym każda jednostka mogłaby dowolnie zarządzać swoim ciałem i swoją własnością. Najpopularniejszą wśród współczesnych libertarian wizją takiego ładu jest anarchokapitalizm. Anarchokapitaliści postulują całkowitą likwidację państwa i przejęcie jego funkcji (wraz z tymi najbardziej kluczowymi, a więc produkcją bezpieczeństwa, prawa i rozstrzyganiem sporów) przez …read in detail

Libertariańska teoria praw własności (KWDL #3)

W przekonaniu libertarian idealnym ładem społeczno-politycznym byłby ład, w którym wszystkie relacje międzyludzkie miałyby charakter dobrowolny. Libertarianizm oparty jest na teorii moralnej, której jądrem jest przekonanie, że każda jednostka powinna mieć prawo dowolnie zarządzać swoim ciałem i swoją własnością. Przekonanie to wyraża się najczęściej w formie zasady nieagresji, która mówi, że nikt nie ma prawa …read in detail

Od czego zacząć? (8 książek na początek)

O nową wolność. Manifest libertariański Murray Rothbard Jeżeli chcesz rozpocząć swoją przygodę z libertarianizmem, najlepiej sięgnąć po Manifest libertariański Murraya Rothbarda z 1973 roku. To dobry punkt startowy z kilku powodów. Po pierwsze, jego autor uznawany jest za najważniejszego XX-wiecznego libertarianina. Po drugie, podstawowe zasady libertarianizmu są tu wyjaśnione w bardzo przystępny sposób. Po trzecie, …read in detail

Zasada nieagresji (KWDL #2)

Każda filozofia polityczna odpowiedzieć musi na dwa fundamentalne pytania: (1) Pytanie o zasady regulujące stosowanie przemocy między jednostkami – komu, w jakich okolicznościach i na jakich zasadach wolno stosować przemoc fizyczną? (2) Pytanie o zasady korzystania z zasobów – kto, w jakim zakresie i na jakich zasadach ma prawo kontrolować zasoby znajdujące się na danym …read in detail

Czy zasada nieagresji ma charakter absolutny?

Podstawową zasadą moralną, na której wspiera się libertarianizm, jest zasada nieagresji. Istnieje wiele sformułowań tej zasady, ja sam najbardziej przekonany jestem (będąc świadom pewnych stylistycznych niezręczności) do następującej jej wersji: Nikt nie ma prawa inicjować przemocy względem drugiej osoby lub jej własności. Zasada nieagresji wskazuje więc, że przemoc fizyczną stosować wolno tylko i wyłącznie, broniąc się …read in detail

Libertarianizm w dziesięciu zdaniach (wielokrotnie złożonych)

Każda osoba ma prawo dowolnie zarządzać swoim ciałem i swoją prawomocnie zdobytą własnością, o ile swoimi działaniami nie narusza analogicznego prawa innych. Przemoc fizyczną wolno stosować tylko i wyłącznie, broniąc się przed przemocą ze strony innych – jeżeli ktoś nie inicjuje przemocy względem ciebie, nie masz prawa inicjować przemocy względem niego, nawet jeśli uważasz, że …read in detail

Dziesięć zasad intelektualnej uczciwości

  Nie wypowiadaj się na tematy, na których się nie znasz. Przyznawaj się do swojej niewiedzy. Jeśli powtarzasz tezę, którą niedawno poznałeś, nie udawaj, że jesteś znawcą tematu, powiedz szczerze: „Niedawno czytałem artykuł, którego autor twierdził, że …”. Jeśli przejrzałeś tylko książkę lub jedynie czytałeś jej recenzję, a czujesz potrzebę, by się na jej temat …read in detail

Paternalizm – totalitaryzm niepewny swej siły

Więc jeszcze seta, znakomicie! Padniemy, ale zgódźcie się, że z tylu różnych dróg przez życie każdy ma prawo wybrać źle. (Stanisław Staszewski Bal kreślarzy) Paternalizm polega na przyznaniu osobom należącym do grupy A (opiekunom) prawa do podejmowania decyzji dotyczących życia osób należących do grupy B (podopiecznym), jeśli działania osób należących do grupy B okazać miałyby się …read in detail

Dlaczego politycy są bogatsi od tych, których obrabowują, by pomagać biednym?

Redystrybucjonizm wskazuje, że państwo ma prawo odbierać pieniądze bogatym, by pomagać za ich pomocą biednym. Istnieje wiele odmian redystrybucjonizmu. Wyróżnić można np. silny (egalitarystyczny) redystrybucjonizm, który wskazuje, że redystrybucja powinna zmierzać do zrównania sytuacji materialnej różnych ludzi. Słaby redystrybucjonizm wskazuje, że zabierać pieniądze bogatym można tylko wtedy, gdy pomóc trzeba najbardziej potrzebującym. Pomiędzy tymi dwoma …read in detail

Wolność jest najbardziej potrzebna najbiedniejszym

Jednym z największych błędów wizerunkowych libertarian jest to, że – świadomie bądź nie – rezygnują oni z eksponowania jednej z największych zalet libertarianizmu, jaką jest fakt, że realizacja libertariańskich postulatów związana byłaby z radykalną poprawą sytuacji osób najbardziej potrzebujących. Libertarianizm reklamuje się na różne sposoby, rzadko kiedy jednakże przedstawia się go jako teorię polityczną, która …read in detail